Dünya Bankası: “Emtiaların baskılanması, enflasyon için olumlu, gelişmekte olan ülkeler için olumsuz”
Investing.com – Dünya Bankasının yayımladığı son “Emtia Piyasaları Görünümü” raporuna göre, küresel emtia fiyatlarının 2026 yılına kadar son altı yılın en düşük seviyelerine gerilemesi bekleniyor. Rapora göre, 2025 yılında emtia fiyatlarının %12, 2026 yılında ise %5 oranında düşeceği öngörülüyor. Bu düşüş, ticaret gerilimlerinin tetikleyebileceği olası enflasyon baskılarını hafifletebilirken, başta gelişmekte olan ülkeler için büyüme ve ekonomik ilerleme açısından önemli riskler barındırıyor.
COVID-19 sonrası toparlanma süreci ve 2022’de Rusya-Ukrayna savaşıyla başlayan emtia fiyatlarındaki artış eğiliminin sona erdiği belirtiliyor. Dünya Bankası Başekonomisti Indermit Gill, yüksek emtia fiyatlarının birçok gelişmekte olan ülke için gelir kaynağı olduğunu ancak şu an yaşanan fiyat dalgalanmalarının 50 yılın en yüksek seviyelerine ulaştığını ifade etti.
Enerji ve gıda fiyatlarında gerileme bekleniyor
Enerji fiyatlarındaki düşüş 2023’ten bu yana devam ederken, bu sürecin 2024’te %17 ve 2026 yılında %6 oranında devam etmesi öngörülüyor. Brent petrol varil fiyatının 2025’te 64 dolar, 2026’da ise 60 dolar seviyelerine düşmesi bekleniyor. kömür fiyatlarının da bu yıl %27, sonraki iki yılda ise %5 oranında düşeceği tahmin ediliyor.
Gıda fiyatlarında da benzer bir düşüş eğilimi öne çıkıyor. 2025’te gıda fiyatlarının %7, 2026’da ise %1 oranında gerileyeceği tahmin ediliyor. Ancak Dünya Bankası, bu düşüşün 22 kırılgan ülkede açlıkla mücadele eden yaklaşık 170 milyon insana çözüm sağlamayacağına dikkat çekti.
Altın güvenli liman konumunu koruyor, sanayi metallerinde talep zayıf
Raporda, altının bu yıl rekor seviyelere ulaştığı ancak 2026’da fiyatların dengelenmesinin beklendiği ifade ediliyor. Jeopolitik belirsizliklerin devam etmesiyle altına olan talebin yüksek seyredeceği tahmin ediliyor. Buna karşılık, sanayi metalleri fiyatlarının ise zayıflayan küresel talep ve Çin’deki emlak sektöründeki yavaşlama nedeniyle düşmeye devam etmesi bekleniyor.
Emtia piyasalarındaki oynaklığın mali disiplini ve ekonomik istikrarı zorlaştırdığı belirtiliyor. Dünya Bankasına göre, 2020’li yıllarda emtia döngülerinin süresi önemli ölçüde kısaldı, bu da belirsizliğin daha fazla olduğu yeni bir ekonomik döneme girildiğini gösteriyor.
Gill: “Gelişmekte olan ülkeler reformlara ağırlık vermeli”
Başekonomist Indermit Gill, bu dalgalı zeminde gelişmekte olan ülkelerin mali disiplinlerini yeniden tesis etmeleri gerektiğini vurguladı. Ayrıca, özel sermayeyi çekebilmek için yatırım ortamının iyileştirilmesi ve ticaretin serbestleştirilmesi gerektiğini dile getirdi. Gill, aksi hâlde düşük fiyatlara rağmen bazı ülkelerin büyümede zorlanabileceğini ifade etti.
Dünya Bankası Başkan Yardımcısı Ayhan Köse de pandemiden bu yana ardı ardına yaşanan şokların emtia piyasalarını ciddi şekilde etkilediğini söyledi. Köse, dalgalanmaların kalıcı hâle gelme riski taşıdığını belirterek ülkelerin mali esneklik kazanmaları, kurumlarını güçlendirmeleri ve istihdam yaratan yatırımlara yönelmeleri gerektiğini vurguladı.
